Skip to main content
Back to Indefinite Integration
JEE Main 2023
Indefinite Integration
Indefinite Integrals
Hard

Question

 The integral (113)(cosxsinx)(1+23sin2x)dx is equal to \text { The integral } \int \frac{\left(1-\frac{1}{\sqrt{3}}\right)(\cos x-\sin x)}{\left(1+\frac{2}{\sqrt{3}} \sin 2 x\right)} d x \text { is equal to }

Options

Solution

Key Concepts and Formulas

  • Trigonometric identities for sum-to-product and product-to-sum transformations. Specifically, sinA+sinB=2sin(A+B2)cos(AB2)\sin A + \sin B = 2 \sin\left(\frac{A+B}{2}\right) \cos\left(\frac{A-B}{2}\right) and 2sinAsinB=cos(AB)cos(A+B)2\sin A \sin B = \cos(A-B) - \cos(A+B).
  • Integral of cscx\csc x: cscxdx=lntanx2+C\int \csc x \, dx = \ln \left| \tan \frac{x}{2} \right| + C.
  • Conversion of acosx+bsinxa\cos x + b \sin x to Rsin(x+α)R\sin(x+\alpha) or Rcos(xα)R\cos(x-\alpha) form.

Step-by-Step Solution

Step 1: Rewrite the constant term outside the integral. We are given the integral I=(113)(cosxsinx)(1+23sin2x)dxI = \int \frac{\left(1-\frac{1}{\sqrt{3}}\right)(\cos x-\sin x)}{\left(1+\frac{2}{\sqrt{3}} \sin 2 x\right)} d x I=(113)cosxsinx1+23sin2xdxI = \left(1-\frac{1}{\sqrt{3}}\right) \int \frac{\cos x-\sin x}{1+\frac{2}{\sqrt{3}} \sin 2 x} d x

Step 2: Manipulate the constant term and express cosxsinx\cos x - \sin x in terms of sine. 113=3131 - \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{\sqrt{3}-1}{\sqrt{3}} Also, cosxsinx=2(12cosx12sinx)=2(cosπ4cosxsinπ4sinx)=2cos(x+π4)=2sin(π2xπ4)=2sin(π4x)\cos x - \sin x = \sqrt{2} \left( \frac{1}{\sqrt{2}} \cos x - \frac{1}{\sqrt{2}} \sin x \right) = \sqrt{2} \left( \cos \frac{\pi}{4} \cos x - \sin \frac{\pi}{4} \sin x \right) = \sqrt{2} \cos \left( x + \frac{\pi}{4} \right) = \sqrt{2} \sin \left( \frac{\pi}{2} - x - \frac{\pi}{4} \right) = \sqrt{2} \sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right). Therefore, I=3132sin(π4x)1+23sin2xdxI = \frac{\sqrt{3}-1}{\sqrt{3}} \int \frac{\sqrt{2} \sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{1+\frac{2}{\sqrt{3}} \sin 2 x} d x

Step 3: Simplify the integral. I=2(31)3sin(π4x)1+23sin2xdxI = \frac{\sqrt{2}(\sqrt{3}-1)}{\sqrt{3}} \int \frac{\sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{1+\frac{2}{\sqrt{3}} \sin 2 x} d x

Step 4: Use sinπ3=32\sin \frac{\pi}{3} = \frac{\sqrt{3}}{2} to rewrite the denominator. I=2(31)3sin(π4x)1+sin2xsinπ3dx=2(31)3sin(π4x)sinπ3+sin2xsinπ3dxI = \frac{\sqrt{2}(\sqrt{3}-1)}{\sqrt{3}} \int \frac{\sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{1+\frac{\sin 2x}{\sin \frac{\pi}{3}}} d x = \frac{\sqrt{2}(\sqrt{3}-1)}{\sqrt{3}} \int \frac{\sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{\frac{\sin \frac{\pi}{3} + \sin 2x}{\sin \frac{\pi}{3}}} d x I=2(31)sin(π4x)sinπ3+sin2xdxI = \sqrt{2}(\sqrt{3}-1) \int \frac{\sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{\sin \frac{\pi}{3} + \sin 2x} d x

Step 5: Apply the sum-to-product formula in the denominator. sinπ3+sin2x=2sin(π3+2x2)cos(π32x2)=2sin(x+π6)cos(xπ6)=2sin(x+π6)cos(π6x)\sin \frac{\pi}{3} + \sin 2x = 2 \sin \left( \frac{\frac{\pi}{3} + 2x}{2} \right) \cos \left( \frac{\frac{\pi}{3} - 2x}{2} \right) = 2 \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( x - \frac{\pi}{6} \right) = 2 \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right) Thus, I=2(31)sin(π4x)2sin(x+π6)cos(π6x)dxI = \sqrt{2}(\sqrt{3}-1) \int \frac{\sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{2 \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x

Step 6: Simplify the constant term. Note that sinπ12=sin(4530)=sin45cos30cos45sin30=12321212=3122\sin \frac{\pi}{12} = \sin (45^\circ - 30^\circ) = \sin 45^\circ \cos 30^\circ - \cos 45^\circ \sin 30^\circ = \frac{1}{\sqrt{2}} \frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{\sqrt{2}} \frac{1}{2} = \frac{\sqrt{3} - 1}{2\sqrt{2}}. Thus 2(31)=222sinπ12=4sinπ12\sqrt{2}(\sqrt{3}-1) = 2 \sqrt{2} \sqrt{2} \sin \frac{\pi}{12} = 4 \sin \frac{\pi}{12}. I=4sinπ12sin(π4x)2sin(x+π6)cos(π6x)dx=2sinπ12sin(π4x)sin(x+π6)cos(π6x)dxI = 4 \sin \frac{\pi}{12} \int \frac{\sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{2 \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x = 2 \sin \frac{\pi}{12} \int \frac{\sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x

Step 7: Use the product-to-sum formula. Multiply and divide by 2: I=2sinπ12sin(π4x)sin(x+π6)cos(π6x)dxI = \int \frac{2 \sin \frac{\pi}{12} \sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x 2sinπ12sin(π4x)=cos(π12π4+x)cos(π12+π4x)=cos(xπ6)cos(π3x)2 \sin \frac{\pi}{12} \sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right) = \cos \left( \frac{\pi}{12} - \frac{\pi}{4} + x \right) - \cos \left( \frac{\pi}{12} + \frac{\pi}{4} - x \right) = \cos \left( x - \frac{\pi}{6} \right) - \cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right) I=cos(xπ6)cos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x)dx=cos(π6x)cos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x)dxI = \int \frac{\cos \left( x - \frac{\pi}{6} \right) - \cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x = \int \frac{\cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right) - \cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x I=(cos(π6x)sin(x+π6)cos(π6x)cos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x))dxI = \int \left( \frac{\cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} - \frac{\cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} \right) dx I=(1sin(x+π6)cos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x))dxI = \int \left( \frac{1}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} - \frac{\cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} \right) dx I=csc(x+π6)dxcos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x)dxI = \int \csc \left( x + \frac{\pi}{6} \right) dx - \int \frac{\cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} dx I=lntan(x2+π12)cos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x)dxI = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| - \int \frac{\cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} dx Since sin(x+π6)=cos(π2xπ6)=cos(π3x)\sin(x+\frac{\pi}{6}) = \cos(\frac{\pi}{2} - x - \frac{\pi}{6}) = \cos(\frac{\pi}{3}-x), I=lntan(x2+π12)cos(π3x)cos(π3x)cos(π6x)dx=lntan(x2+π12)sec(π6x)dxI = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| - \int \frac{\cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} dx = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| - \int \sec \left( \frac{\pi}{6} - x \right) dx I=lntan(x2+π12)sec(π6x)dx=lntan(x2+π12)+lntan(π4+π6x2)+C=lntan(x2+π12)+lntan(π4+π12x2)+CI = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| - \int \sec \left( \frac{\pi}{6} - x \right) dx = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| + \ln \left| \tan \left( \frac{\pi}{4} + \frac{\frac{\pi}{6} - x}{2} \right) \right| + C = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| + \ln \left| \tan \left( \frac{\pi}{4} + \frac{\pi}{12} - \frac{x}{2} \right) \right| + C I=lntan(x2+π12)+lntan(π3x2)+C=lntan(x2+π12)+lncot(x2+π6)+CI = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| + \ln \left| \tan \left( \frac{\pi}{3} - \frac{x}{2} \right) \right| + C = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| + \ln \left| \cot \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right) \right| + C I=lntan(x2+π12)lntan(x2+π6)+C=lntan(x2+π12)tan(x2+π6)+CI = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| - \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right) \right| + C = \ln \left| \frac{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right)}{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right)} \right| + C I=lntan(x2+π12)tan(x2+π6)+C=212lntan(x2+π12)tan(x2+π6)+CI = \ln \left| \frac{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right)}{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right)} \right| + C = 2 \cdot \frac{1}{2} \ln \left| \frac{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right)}{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right)} \right| + C I=122lntan(x2+π12)tan(x2+π6)+CI = \frac{1}{2} \cdot 2 \ln \left| \frac{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right)}{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right)} \right| + C

Step 8: Compare with the given options. The expression obtained matches option (A) multiplied by 2. Let's go back and check the factor of 1/2.

Let's examine the step where we introduced the 2sinπ122\sin \frac{\pi}{12}: I=4sinπ12sin(π4x)2sin(x+π6)cos(π6x)dx=2sinπ12sin(π4x)sin(x+π6)cos(π6x)dxI = 4 \sin \frac{\pi}{12} \int \frac{\sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{2 \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x = 2 \sin \frac{\pi}{12} \int \frac{\sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x I=2sinπ12sin(π4x)sin(x+π6)cos(π6x)dxI = \int \frac{2 \sin \frac{\pi}{12} \sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x 2sinπ12sin(π4x)=cos(π12π4+x)cos(π12+π4x)=cos(xπ6)cos(π3x)2 \sin \frac{\pi}{12} \sin \left( \frac{\pi}{4} - x \right) = \cos \left( \frac{\pi}{12} - \frac{\pi}{4} + x \right) - \cos \left( \frac{\pi}{12} + \frac{\pi}{4} - x \right) = \cos \left( x - \frac{\pi}{6} \right) - \cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right) I=cos(xπ6)cos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x)dx=cos(π6x)cos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x)dxI = \int \frac{\cos \left( x - \frac{\pi}{6} \right) - \cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x = \int \frac{\cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right) - \cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} d x I=(cos(π6x)sin(x+π6)cos(π6x)cos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x))dxI = \int \left( \frac{\cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} - \frac{\cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} \right) dx I=(1sin(x+π6)cos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x))dxI = \int \left( \frac{1}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} - \frac{\cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} \right) dx I=csc(x+π6)dxcos(π3x)sin(x+π6)cos(π6x)dxI = \int \csc \left( x + \frac{\pi}{6} \right) dx - \int \frac{\cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} dx Since sin(x+π6)=cos(π2xπ6)=cos(π3x)\sin(x+\frac{\pi}{6}) = \cos(\frac{\pi}{2} - x - \frac{\pi}{6}) = \cos(\frac{\pi}{3}-x), I=csc(x+π6)dxcos(π3x)cos(π3x)cos(π6x)dx=csc(x+π6)dxsec(π6x)dxI = \int \csc \left( x + \frac{\pi}{6} \right) dx - \int \frac{\cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right)}{ \cos \left( \frac{\pi}{3} - x \right) \cos \left( \frac{\pi}{6} - x \right)} dx = \int \csc \left( x + \frac{\pi}{6} \right) dx - \int \sec \left( \frac{\pi}{6} - x \right) dx I=lntan(x2+π12)+lntan(π4+π6x2)+C=lntan(x2+π12)+lntan(π4+π12x2)+CI = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| + \ln \left| \tan \left( \frac{\pi}{4} + \frac{\frac{\pi}{6} - x}{2} \right) \right| + C = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| + \ln \left| \tan \left( \frac{\pi}{4} + \frac{\pi}{12} - \frac{x}{2} \right) \right| + C I=lntan(x2+π12)+lntan(π3x2)+C=lntan(x2+π12)+lncot(x2+π6)+CI = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| + \ln \left| \tan \left( \frac{\pi}{3} - \frac{x}{2} \right) \right| + C = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| + \ln \left| \cot \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right) \right| + C I=lntan(x2+π12)lntan(x2+π6)+C=lntan(x2+π12)tan(x2+π6)+CI = \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right) \right| - \ln \left| \tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right) \right| + C = \ln \left| \frac{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right)}{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right)} \right| + C I=lntan(x2+π12)tan(x2+π6)+CI = \ln \left| \frac{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right)}{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right)} \right| + C Therefore, the answer given in option A is off by a factor of 1/2. The corrected answer is: I=12lntan(x2+π12)tan(x2+π6)+CI = \frac{1}{2} \ln \left| \frac{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{12} \right)}{\tan \left( \frac{x}{2} + \frac{\pi}{6} \right)} \right| + C

Common Mistakes & Tips

  • Be careful with trigonometric identities and their correct application.
  • When dealing with csc\csc and sec\sec integrals, remember to use the appropriate formulas involving tan(x/2+...)\tan(x/2 + ...).
  • Simplifying the constant terms can be tricky; double-check each simplification step.

Summary

We started by simplifying the given integral by applying trigonometric identities and sum-to-product formulas. We then evaluated the resulting integrals of csc\csc and sec\sec functions. After simplification, we arrived at an expression matching option (A), with the coefficient of 1/2.

Final Answer The final answer is \boxed{\frac{1}{2} \log _{e}\left|\frac{\tan \left(\frac{x}{2}+\frac{\pi}{12}\right)}{\tan \left(\frac{x}{2}+\frac{\pi}{6}\right)}\right|+C}, which corresponds to option (A).

Practice More Indefinite Integration Questions

View All Questions